Vrouwen in de hoofdrol
De rol van vrouwen in het romantische lied staat tegenwoordig op gespannen voet met de positie die hedendaagse vrouwen innemen. Hoe ziet Maria dat zelf? ‘Natuurlijk is er discussie over of deze cyclus nog past bij onze tijd, maar ik vind het belangrijk om hem in de context van die tijd te plaatsen. Het zijn gedichten waarin vrouwen een centrale rol spelen, terwijl dat toen niet vaak gebeurde. Von Chamisso, de dichter, probeerde zich in te leven in de psychologie van vrouwen en dat was bijzonder. Want in zijn tijd waren het vooral de mannen die hun liefdesleven “deelden”.’ Er zijn verhalen genoeg, zegt ze, van mannen die zelfmoord pleegden omdat ze niet met hun liefje konden zijn. ‘Het past bij de romantiek dat mensen zich helemaal overgaven aan hun gevoelens en die ook voor het eerst mochten uiten. Ik denk dus dat je het niet vanuit onze tijd moet bekijken, maar juist vanuit een tijd waarin men überhaupt op die manier begon te schrijven. De stijl past dan misschien wel niet meer bij deze tijd, maar omdat een vrouw de hoofdpersoon is en een stem krijgt, zit er toch diepgang in.’
Universele gevoelens
‘Ik heb de dichter ook nagezocht. Von Chamisso werd vooral beroemd met een kruising tussen een sprookje en een novelle. Zijn Frauen-Liebe und Leben* zie ik ook als een sprookje. Het romantische beeld voel je heel erg terug in de teksten, die zijn super overdreven. Persoonlijk houd ik heel erg van sprookjes en van die stijl. Ook in de gedichten worden gevoelens overdreven geuit, maar het zijn wel universele gevoelens. Ik denk dat ook nu mensen nog verblind worden door de liefde, intens gelukkig kunnen zijn, naar eeuwige trouw zoeken of niet meer willen leven als hun partner overlijdt.’ Dus of het nog van deze tijd is? Wat Maria betreft hebben de liederen ons nog steeds iets te vertellen: ‘Ik denk dat onze wereld hier juist behoefte aan heeft! De romantiek ontstond ook op een moment dat de wereld in brand stond en een beweging maakte van rationeel naar emotioneel.’ Muziek, en dus ook deze cyclus, bieden ons de mogelijkheid om ons met onszelf en anderen te verbinden vanuit schoonheid.
Multitalent
Maria is een multitalent: behalve zangers is ze ook hoboïste: ‘Qua muziek is er niet veel verschil. Wat zingen anders maakt is dat ik me als zangeres kan verdiepen in de teksten. Ik vind het heerlijk om in die personages te kruipen en verhalen te delen met het publiek. Dat gaat soms dieper dan wanneer je een instrumentaal stuk speelt. En ik ben een romantische ziel krijg ik wel eens te horen’, voegt ze eraan toe, ‘ik houd van muziek uit de romantiek en van sprookjes.’ Ook voor haar bachelorexamen zang, dat een week voor het concert plaatsvindt, stelde ze een verhalend programma op: ‘Het is een programma met werken van verschillende componisten, voor zang en piano of strijkers. Ik zie het als een “mini-opera”, omdat het een voorstelling is die van begin tot einde doorloopt en de personages als mens groeien.’ Want als iets Maria op het lijf is geschreven is het verhalen vertellen, maar wel ‘verhalen waar ik achter sta’.
Liefde als rode draad
Maria staat op het podium in De Kopermolen in Vaals met pianist Illia Fialko. Ze leerden elkaar kennen op het conservatorium van Amsterdam: ‘Het klikte meteen. We konden elkaar goed vinden in de muziek en het samenspelen. Na de pauze brengen we romantische liederen van Russische componisten. En we spelen een lied dat door Illia is gecomponeerd op een liefdesgedicht van Poesjkin. Ik heb de tekst uitgekozen, Illia schreef de muziek, maar we hebben het samen op zo’n manier gedaan dat het ook past bij mijn stem. Het concert wordt een explosie van liefde’, eindigt ze lachend.
* De schrijfwijze van de gedichtencyclus van Von Chamisso wijkt af van die van Schumanns liedcyclus.